“Burza na Podlasiu” – dylogia o tym, by nie godzić się na krzywdę i szukać własnej drogi nawet wtedy, gdy świat robi wszystko, by człowieka zatrzymać.

“Burza na Podlasiu” Agnieszki Panasiuk to dylogia, którą warto przeczytać nie tylko dla samej fabuły, ale też dla historii i klimatu. W skład serii wchodzą dwa tomy “Anastazja” oraz “Krzysztof”. Razem tworzą historię o miłości i trudnych wyborach, ale też o Polsce pod carskim zaborem i rewolucji 1905 roku.

W pierwszym tomie – “Anastazja”, poznajemy losy młodej kobiety, która wraca do rodzinnej Białej po latach nauki. Zamiast ciepłego domu czeka tam na nią przemocowy ojciec, chora matka i rodzeństwo, które potrzebuje jej opieki. Anastazja mogłaby się poddać, przyjąć rolę narzuconą jej przez rodzinę i społeczeństwo, ale ona chce czegoś więcej. Marzy o samodzielności, pracy, wiedzy i życiu na własnych zasadach. Właśnie to sprawia, że łatwo jej kibicować.

W tle tej osobistej historii narasta rewolucyjna atmosfera. Podlasie znajduje się pod carską władzą, ludzie żyją w biedzie, młodzież buntuje się przeciw rusyfikacji, robotnicy zaczynają protestować. Dzięki temu książka nie jest tylko opowieścią o jednej rodzinie, ale pokazuje szerszy obraz epoki. Autorka bardzo ciekawie przypomina mniej znane wydarzenia rewolucji 1905 roku, zwłaszcza te związane z Białą Podlaską i okolicami. Widać, że historia nie jest tu przypadkową dekoracją, ale fundamentem powieści, dlatego czyta się ją naprawdę dobrze.

Ważną postacią jest tutaj Krzysztof Wilczyło, inżynier związany z działalnością PPS-u. To on wciąga Anastazję w świat konspiracji i politycznych idei. Ich relacja nie rozwija się w spokojnych warunkach, dlatego od początku mamy tutaj sporo napięcia. Miłość w tej książce nie jest oderwana od rzeczywistości, musi zmierzyć się ze strachem i represjami, czytając wciąż zadajemy sobie pytanie, ile można poświęcić dla własnych przekonań.

Oto czas spokoju i beztroski odchodził w przeszłość, przed nią nowe wyzwania i trudy, strach i obawy oraz ten nikły promień nadziei, że życie i los dzierżyć będzie w swoich rękach.

Anastazja

Drugi tom, “Krzysztof”, rozwija te wątki i pokazuje, jak rewolucja wpływa na dalsze losy bohaterów. Anastazja musi uciekać i zaczyna nowe życie na podlaskiej prowincji. Uczy chłopskie dzieci, pomaga chorym i powoli odkrywa, że prawdziwa siła nie zawsze polega na wielkich czynach. Czasem jest nią codzienna praca, umiejętność przetrwania mimo lęku. Ten tom wydaje mi się bardziej dojrzały i spokojniejszy, ale przez to bardzo poruszający.

Podoba mi się, że ta seria porusza wiele ważnych tematów – walkę o polskość, sprzeciw wobec carskiej władzy, rusyfikację, biedę, przemoc domową, nierówności społeczne, edukację kobiet, czy patriotyzm. Nie są to jednak tematy pokazane sucho. Największą zaletą tej dylogii jest to, że wielka historia przechodzi przez życie zwykłych ludzi. Rewolucja nie jest tylko hasłem z podręcznika, wpływa na domy, rodziny, szkoły, miłość i codzienne decyzje.

Polecam “Burzę na Podlasiu” osobom, które lubią powieści historyczno-obyczajowe z mocną bohaterką i wyraźnym tłem społecznym. To nie jest lekka, cukierkowa historia. Jest w niej dużo bólu, niesprawiedliwości i niepokoju, ale też nadzieja, czułość i wiara w to, że człowiek może próbować zmieniać swój los.

---